Premis Ones | Irma Basarte, Premi Ones Bosque Habitado

Show transcript

00:00:00: Benvinguts i benvingudes a aquest podcast del Premis Ones Mediterrània.

00:00:05: D'aquest any de l'any d'octubre, i avui tenim amb nosaltres Irma Basarte.

00:00:11: Bona nit, Irma!

00:00:12: Hola,

00:00:13: bona nit!

00:00:15: I que anem parlant un poc de la teva trajectòria.

00:00:17: Com ho recibes, eres premia d'això?

00:00:20: Doncs la

00:00:23: veritat és que estic molt contenta.

00:00:24: Estic feliç de rebre el premi.

00:00:28: On

00:00:30: és?

00:00:30: Un poc... Al final és per tota la trajectòria que portes, sobretot amb els palomares.

00:00:36: Amb tots aquests palomaures, que hi ha un treball bastant gran i històric.

00:00:42: La

00:00:44: veritat és que és tot un honor que et premien.

00:00:49: A més, cuida't de la teva terra.

00:00:50: Fiqui-te tu i jo soc de l'Eon i en Tarragona.

00:00:54: Aleshores, en aquests previs tan especials... La verita

00:00:57: és que està molt bé, estic contenta.

00:00:59: Un poc, anint a les inícies com comencen?

00:01:02: És una lucha utòpica, que al final et diuen més lucha autòpic per això, sobretot els Palomars.

00:01:10: Bé, en realitat tot va començar com una utopia, no?

00:01:14: Empecemos a hacer un inventario de los palomares de la provincia de León... ya que somos de León.

00:01:20: Y creamos una asociación y empezamos a inventar nuestros palomares de toda la provincia, porque el patrimonio si no se conoce evidentemente no se puede defender o cuidar.

00:01:35: Empezamos a hacer un inventario, una ficha por cada palomar... Nos enteramos que vendían un palomare en Santas Marta, que es un pueblecito de Leó.

00:01:43: De hecho mi marido está allí y compramos una ruina, lo restauramos... Nos metimos muy en el tema porque es un patrimonio que se está cayendo abajo.

00:01:57: Así empieza todo.

00:01:58: Se crea la asociación de amigos de los Palomares para que se conozca tanto nuestro trabajo como el patrimonios que tenemos.

00:02:12: Un poco, yo cuando me encuentro con todo este tema de los palomares también supongo que por poca tradición en nuestro territorio.

00:02:21: ¿Qué es un poco para explicarlo al público?

00:02:24: ¿Qué era un palomar y para qué servía?

00:02:27: Bueno, en Cataluña hay palomaes.

00:02:30: De hecho hay palomas muy curiosos.

00:02:33: Bueno, los palomas se construían... Y aún todavía se construye nuevo muy poquito para la cría de palomas.

00:02:42: Porque hasta no hace mucho tiempo lo que es el pichón quitó mucha hambre en este país, ¿no?

00:02:50: Entonces se criaban palomas y se comían al pichon, que es la cria de la paloma.

00:02:54: La palomina también se utilizaba para las huertas... Y para fertilizar sobre todo los campos y las huertas.

00:03:00: Incluso nos contaban en Andalucía es utilizaba para hacer almohadas y demás.

00:03:05: Y tenemos que tener en cuenta que los palomares era... los tenían la gente rica, o sea, en la época de Feudal, que de hecho nosotros conseguimos un boletín, que era hasta del año dos mil novecientos dos, no me sabía la fecha exacta, que habla de las palomas y los palomares en Cataluña durante la Edad Media, que en Cataliño había muchos palomaes de aquella.

00:03:27: Ahora queda muy poquitos.

00:03:28: Ya, esto el patrimonio Tampoc som... crec que ens passen tots els territoris que no som experts en cuidar-ho.

00:03:38: No, per aquí no som expertos perquè després et vas a França o et vas al Portugal, que són els nostres vecins, de un lloc i d'un altre, i veus que és una altra cultura amb el seu patrimoni?

00:03:47: Llavors, bé.

00:03:49: Clar, un poc precisament què t'has trobat amb aquesta... fora a Franca i en Portugal et trobes que... per què tenen aquesta cultura allà de cuidar...

00:04:01: Pues a lo mejor es porque se quieren mucho, se quieren más y valoran sus cosas.

00:04:06: Y aparte de que tú te vas a Francia... ...y ahí pues valoran los suyos o sea... Valoran sus quesos, sus palomares... A lo mejor aquí estamos como muy dispersos todos ¿no sé?

00:04:16: Es mi pequeña buen... I Portugal igual, ves qué... Incluso pues a la hora de nos invitaron hace años una historia que hacían sobre Palomares y es un pueblecito pequeñito que se llama Uba, bueno se llama, Uba.

00:04:32: Ahí empezaron a restaurar todo Palomares... Y lo mismo también con su burro, te dices Jolín, qué maravilla ¿no?

00:04:39: O sea, con todo lo relacionan y quizás es porque tienen apego a los suyos.

00:04:45: A lo mejor aquí estamos un poco despegados o más de lo que creemos.

00:04:49: Quiero pensar no sé.

00:04:51: No sé si.

00:04:52: Todo al final.

00:04:53: Pero

00:04:54: se hacen cosas

00:04:55: Sí, por suerte.

00:04:56: Por suertes hacen cosas...

00:04:57: Sí, sí, yo creo que sé que...

00:04:59: Tot al final crec que va un poco con el concepto utópico supongo de tienes este concepto como muy integrado en tanto tu blog y ¿de dónde sale un poquito esta idea?

00:05:12: De la utopía sobre tanto... Voy a posar.

00:05:17: Sí, adelante.

00:05:18: Pues fíjate estar nominada para los premis On és?

00:05:24: Es toda una utopía.

00:05:25: Porque dices, bueno empiezas tu trabajo en León... Quizás salvar todos Palomares evidentemente es una utopia pero por lo menos que cuidar lo que tenemos hay que hacer la realidad y bueno pues algo vamos consiguiendo poquito a poco muy poquitos son granitos no pero yo creo que sí que es una autopia pero bueno qué poco a poco bueno conoces gente no pues hemos conocido matrimonio holandés que se pone en contacto con nosotros con la asociación de amigos del palomares que vol restaurar un paloma a Espanya, tu et dius... A principi quan em deien que era una broma.

00:06:02: I bé, veus que hi ha gent que pensa que el món es pot canviar, poc o poc, fent cuinades.

00:06:10: Jo crec que sí que és una utopia però que poc a poc s'ha d'anar fent realitat.

00:06:14: Perquè al final de què serveix restaurar aquests palomars?

00:06:18: O sigui, hi ha la gent que se li preguntarà de què no serveix cuidar este patrimonio que se nos está cayendo a trozos, o tanto en Cataluña también Palomares como aquí pasa mucho el tema de las masías que se los están perdiendo.

00:06:32: También.

00:06:34: Pues... A ver, vivimos en un siglo XXI y va todo muy deprisa, muy rápido, me tiene que dar dinero fácil si no lo perdemos qué es lo que nos está pasando con todo, ¿no?

00:06:44: Con patrimonios, con ciertos temas de cultura y demás.

00:06:48: Entonces claro tú dices vale De hecho, nosotros compramos un palomán.

00:06:52: Lo restauramos que era una rubina además cuando lo compramos y lo hemos tenido que volver a restaurar después de catorce o quince años otra vez vamos a restaurarlo.

00:07:01: Por eso tengo que ser muy utópico ¿no?

00:07:03: Y metemos palomas entonces claro ahora se odia las palomas tenemos uno odio a los palomas brutal bueno no es mi caso pero hablas en las ciudades que es tan sencillo como hacer palomares en los parques y jardines, que los ha habido toda la vida.

00:07:16: Entonces claro tenemos que tener en cuenta que en este siglo lo que no aporta dinero se deshecha, se cae, se pierde ¿no?

00:07:23: Entonces bueno... Los franceses por ejemplo lo que es el sur de Francia que nos invitaron hace poco a dar una charla y a llevar las posiciones del Palomar de León los están haciendo como casas rurales

00:07:36: ¿no?...

00:07:37: Sí pero claro nuestros Palomares de Barro No es el futuro de ellos tampoco por ahí porque ahora parece que todo tiene que ir al turismo, todo.

00:07:44: Y

00:07:46: yo sé lo que sé... Es complicado ¿eh?

00:07:49: Justo mencionas una cosa que me parece muy interesante porque justo en Tarragona se está planteando que hay un problema precisamente con las palomas y mencionas el tema de los palomares en los parques cómo sería esta una solución para una ciudad como en Tarragoña o una ciudad mediana que bueno pues ahora mismo las palomas no saben dónde meterse seguramente

00:08:09: Sí, ese problema que tenemos también en León.

00:08:12: Yo creo que todas las ciudades, incluso en pueblos... En Tarragona no lo sé pero me parece que en Tarragons no había pero antes hasta medio del siglo pasado muchas ciudades como León, Pamplona, Madrid había Palomares en parques y jardines entonces a lo mejor hay que hacer pues parques o perdón los parques ya están hechos hace palomares Se las echa de comer, se las cuida y sobre todo se controlan las puestas.

00:08:41: Que es la manera que tú tienes que controlar las palomas... Y además ahora se las llama ratas de ciudad en sucia a las ciudades y tú dices no, en realidad las ciudadas les ensuciamos nosotros y los palomas se han adoptado a nuestras basuras o lo que tiramos, que es comida, pues ellas van, vamos, comida fácil ¿no?

00:09:01: Claro, las tenemos en todas partes.

00:09:02: Ahora mismo tenemos el problema de los tejados el león igual, las ventanas.

00:09:06: Entonces bueno yo creo que en los ayuntamientos se tienen que plantear... Se gastan verdaderos pastizales entre ahora no lo sé pero para cazarlas bueno ahora con el tema de la ley o trayendo pues aves rapaces para ayuntarlas pero bueno al final se esconden y bueno a salir o sea que entonces bueno un poco hay que dar un poco la vuelta todo ahora mismo

00:09:31: Al final seria una mica com domesticar aquests animals a la ciutat, que també si els dones un lloc de menjar bé no hi haurà les xarxes.

00:09:40: Exactament!

00:09:41: I, a més, les controles per no tenir tanta proliferació de palomes, com ara mateix, oi?

00:09:46: Sí, sí, totalment i un poc ens mencionava abans el tema d'aquest matrimoni holandès.

00:09:53: L'endemà és una col·laboració internacional.

00:09:56: No deixa de ser... ¿Cómo le sale el querer restaurar?

00:10:00: Tu t'ho has parlat amb ells.

00:10:02: ¿Cómo les sale esta idea de querer restaurarlo en un palomar, algo que a lo mejor está muy desconectado de su realidad?.

00:10:09: Bé, d'això van venir a la gala també.

00:10:11: Ja són amics.

00:10:12: Només és una gent meravellosa,

00:10:15: no?,

00:10:15: doncs aquesta gent per internet... pues ven que hay una asociación de amigos de los palomares, que restauraron un palomar y que éramos nosotros, que estábamos haciendo el inventario.

00:10:27: Entonces me van dando un correo electrónico porque esta gente además vive en un pueblecito muy cerquita d'Amsterdam i al lado de su casa tiene un paloma.

00:10:37: Y él desde niño siempre ha estado conectado con los palomares porque él venía de vacaciones a Campello y alicante, siempre ha tenido una relación especial con las palomas.

00:10:51: Esta gente había mirado más sitios para ver qué Palomar podía en restaurar... Al final nosotros les dijimos que tuviesen un poco de cuidado, que eso se canalizara a través d'una asociación o institución, dos canales, I bé, doncs, a base d'aquestes grans, més de dos mil euros és una restauració del Palomar que no és boig de pa.

00:11:12: No, no, totalment tal com estan les coses.

00:11:15: Exactament!

00:11:16: I bueno pues elegimos el Palomari que hay en un monasterio de Carracedo por ser más antiguo fechado de la provincia de León.

00:11:23: Bé, ja que eres de Leó doncs et tiras un poco por la Tierra.

00:11:26: No... Totalmente.

00:11:28: Y bien,

00:11:30: y ahora se puede visitar entiendo si vas al Monasterio podrás ver este palomar

00:11:35: Y, de hecho... Bueno la condición que se le puso porque al final hubo problemas a principios.

00:11:40: Era un palomar que no tenía dueños, lo tuvieron que municipalizar y la condición que se les puso el ayuntamiento era que tenían que llenarlo de palomas claro y evidentemente lo cumplen ¿no?

00:11:50: Porque eran las cláusulas por si no... Al final sí los solos para visitar... No... Entonces bueno pues cumple en la función palomal con Paloma.

00:12:02: Perfecto

00:12:03: Perfecte.

00:12:04: I un poc a part d'aquest treball que fas de camp, també l'has reflectit en dos llibres sobre els Palomares, que la nostra audiència, si vols, els puc consultar... Quan surten aquests llibre's els has llenat més o menys tot, m'imagino?

00:12:20: Doncs mira, aquests líders són Palomaers Singulars d'Espanya, ho vam fer Josep Benito, Ruiz i jo, els dos.

00:12:31: ¿Y por qué se hacían estos libros?

00:12:33: Porque ahora mismo dijimos... Bueno, evidentemente no vamos a tener un inventario espalomar de España.

00:12:37: Evidentemente porque no tenemos ni tiempo, ni dinero, ni vida ya.

00:12:41: Entonces decidimos plasmar los palomares más singulares de toda España y tenemos palomare en todas las comunidades autónomas.

00:12:49: Hay algunas que hay más, unas que hay menos pero Cataluña tiene palomaares, en Tarragona hay algún palomar Y entonces un libro de fotografía sobre todo Castilla y León porque son dos volúmenes.

00:13:03: En teoría solo íbamos a sacar uno, pero eso nos fue mucho en las manos.

00:13:08: Decían mejor que tenemos tanta documentación, tanta fotografía porque al final sacámoslo bonito casi porque hay muchísimos más palomares, pero sacábamos la esencia... Y bueno, pues nos harían dos libros.

00:13:20: O sea si tienes una utopía con uno ya te imaginas con dos... Pero al final ahí vamos poquito a poco y bueno pues estamos contentos ¿no?

00:13:32: No se me ha dado cuenta que a Caruña hubo también además seguíamos las noticias y ha llovido un montón este año en toda España y se han perdido muchísimos palomarres incluso palomares que aparecen en los libros que te da una pena dices ¡cuadre mía!

00:13:45: Al final solo va quedar lo que hemos hecho Nosaltres hem plasmat en paper, perquè tenim molt clar que el que volem és fer en paper per a què queda.

00:13:56: Totalment al final.

00:13:58: És una seguretat el paper avui dia, sembla que tot s'ha de digitalitzar segurament però el paper segueix donant-te aquesta segureta del físic.

00:14:08: Però un poc sobre els Palomares Singulares d'Espanya, que és aquest llibre, si puguis trobar-lo i gent aquí de Tarragona... després trobes els palomares d'aquí del territori, seria fantàstic a nivell d'inspeccionar també i conèixer el nostre territori.

00:14:28: I sobretot per cerrar un poc o tot aquest tema que et pides als institucions que facin per defensar una mica la nostra tradició i la nostra cultura i el nostri passat?

00:14:41: Doncs,

00:14:43: home... ¿Qué les pediría o qué les pido?

00:14:47: Bueno, pues las instituciones.

00:14:49: Tanto los dueños de los palomares como las instituciones yo creo que debemos poner unas pilas ahora mismo.

00:14:56: Pues está muy bien que se saque en línea de subvenciones por ejemplo león se hace hay una línea de suvención es del Instituto de Cultura pero pero es poco o sea yo creo que el patrimonio tenemos que cuidarlo porque a veces decimos, bueno, lo hacemos bien de interés cultural.

00:15:17: Pero si después no voliamos a mirar para él o vamos a dar veinte mil euros para restaurar un palomar pero no hace nota ni que metas... Que no hagas nada con él entonces claro en menos de diez años se te va a volver a caer.

00:15:27: Entonces yo creo que hay que dar una vuelta todo y ya digo los que partieron en nuestro libro que después al final del libro hemos con un código QR pues puedes acceder a todos los palomares que hemos visitado.

00:15:39: Claro, evidentemente no podemos meter todo lo que hemos visitados porque no tendríamos que hacer una enciclopedia y entonces ahí te das cuenta de que en España todavía tenemos joyas que tenemos el conservar, es un poco lo que intentamos hacer con este trabajo, con palomare singulares de España.

00:15:57: Entonces bueno yo creo que ahora mismo es velar por lo que teremos en pie, ¿no?

00:16:03: Porque si vi otro invierno como éste año No tindrem res.

00:16:08: És una pena que no sàpigues la nostra generació, perquè a final ens toca nosaltres ara mateix.

00:16:15: No sabem conservar el que ens han deixat els antepassats.

00:16:21: A més, jo ara se'm va de la capa totalment però he vist les imatges i hi ha molts d'ells que són una preciosa idea, o sigui, que són al meu valor arquitectònic Nos estamos hablando que al mejor el público, claro en esto si los buscáis por internet veréis cómo son.

00:16:40: Sobre todo si entrais al web o buscais imágenes de... Por Internet de qué son edificios bellísimos.

00:16:48: O sea que hay una artesanía que no es un sitio solo una granja.

00:16:56: Es que además se esmeraban en hacerlo bonito Son

00:17:00: verdaderas obras de arte.

00:17:01: De hecho, bueno pues en el blog de amigos de los Palomares ahí pues publicamos cosas que hemos publicado en el libro, fotografías de Paloma... Ahí se pueden ver.

00:17:11: De echo también se puede adquirir ahí el libro porque lo vendemos online o sea con una librería que lo vendimos en León pero son obras, son obras... Bueno, maestras te iba a decir además no hay dos palomares iguales ¿no?

00:17:23: Porque ahí cada uno lo hacía como El diner que t'hagués i al gust.

00:17:29: I el que superarien l'albanil de tu, evidentment.

00:17:32: Sí, sí, totalment.

00:17:35: Doncs amb això Irma, moltíssimes gràcies per explicar-nos això si vagis a León i puguis comprar el llibre en la llibreria sempre igualment visitar aquests palomares que són una preciositat i si els trobes aquí per casa no dubteu... en buscar-los també aquí per al territori, que ja ens ha explicat que també tenim alguns.

00:18:00: Sí, sí, sí.

00:18:00: I si algú s'ha interessat en el llibre, doncs nada que nos escriba irma.bazartarbajemail.com i si no s'hi veiem...

00:18:10: Totalment.

00:18:11: Doncs moltíssimes gràcies Irma!

00:18:12: Nos vemos breves en los premios.

00:18:16: Nos veremos esas cosas.

00:18:18: Bueno pues nada encantadísima de estar com vosotros.

00:18:21: Que vagi molt bé

00:18:22: Bueno, gracias.

00:18:24: Chao!

New comment

Your name or nickname, will be shown publicly
At least 10 characters long
By submitting your comment you agree that the content of the field "Name or nickname" will be stored and shown publicly next to your comment. Using your real name is optional.